آماده سازي مدرسه داراي شرايط و مراتبي است كه همه موارد آماده سازي ساختمان مدرسه، تهيه وسايل و امكانات مورد نياز، توجه به محوطه مدرسه، وسايل آموزشي و... را در بر مي گيرد.
همچنين ايجاد حفاظ ويژه پريزهاي برق؛ به ويژه پريزهايي كه در ارتفاع پايين قرار دارند، ضروري است.
-
یک شنبه 8 آذر 1388
5:15 AM
نظرات(0)
-
یک شنبه 8 آذر 1388
5:15 AM
نظرات(0)
جديدترين قطار سريع السير، ساخت کشور فرانسه توانست رکورد جهاني سرعت قطارهاي کنوني را با تفاوت بسيار چشمگيري در هم بشکند و با سرعت 574.8 کيلومتر در ساعت ، فاصله ميان دو شهر پاريس و استراسبورگ در شرق فرانسه را طي کند. سرعت ، اين روزها بر همه شوون زندگي انسان سايه افکنده است. بشر تا آنجا که بتواند مي خواهد مرزهاي تعريف شده سرعت را در عرصه هاي مختلف درهم شکند و به حدود جديد اين مرزها دست يابد. سيليکون ، عنصري ويژه است و بسياري از قطعات الکترونيکي که مبنا و پايه اي براي گسترش توانايي رايانه ها به حساب مي آيند بر مبناي خواص اين عنصر ساخته شده اند.
سريع السيرترين قطار جهان
رکورد قبلي قطارهاي سريع السير ساخت کشور فرانسه که به TGV معروف است 515 کيلومتر در ساعت بوده که در سال 1990به ثبت رسيده است.
گفتني است پيش از اين ، بيشترين سرعت ثبت شده متعلق به يک قطار شناور در ميدان مغناطيسي و ساخت کشور ژاپن بوده است که در سال 2003 توانست رکورد جهاني 581 کيلومتر برساعت را از آن خود سازد. مدل جديد قطارهاي TGV ، V051 نام دارد. چرخهاي اين قطار نسبت به قطارهاي معمولي بزرگتر است و همچنين داراي دو موتور است که 3 واگن دو طبقه را به حرکت در مي آورد. 3 راننده اين قطار از اين که توانستند به اين رکورد دست يابند ابراز شادماني کردند. اين قطار توانست با سرعتي معادل بيشترين سرعت جنگنده هاي جنگ جهاني دوم به حرکت درآيد و به همين دليل ولتاژ الکتريکي در کابلهاي هوايي در هنگام حرکت اين قطار از 25000 به 31000 ولت افزايش يافته بود.
عموما قطارهاي TGV که از سال 1981 مورد استفاده قرارگرفته اند با سرعتي حدود 300 کيلومتر بر ساعت حرکت مي کنند، اما از 10 ژوئن امسال اين قطارها مي توانند به دليل دستيابي به فناوري جديد، سرعت حرکت خود را به 320 کيلومتر بر ساعت برسانند.
ثبت اين رکورد به منزله آزمايشي است که مي تواند زيرساخت هاي موجود را در شرايط بحراني و خطرساز مورد بررسي قرار دهد. در حالي که انجام چنين آزمايش هايي بيشتر در شرايط آزمايشگاهي امکان پذير نخواهد بود.
دستيابي به اين فناوري از نظر اقتصادي و همچنين اثرات زيست محيطي بسيار حائز اهميت است و قطارهاي TGV در انتخاب روش مناسب براي اجراي برنامه هاي توسعه شهري و توسعه اقتصادي به منظور جلوگيري از کاهش منابع طبيعي نقش مهمي را ايفا مي کند.
آنچه در اين يافته ها حائز اهميت است ، اين است که نشان دادن ويژگي هاي اختصاصي قطارهاي سريع السير ساخت کشور فرانسه که 30 سال پيش در کشور فرانسه به بهره برداري رسيد به منزله دستيابي به يک فناوري است که مي تواند بسياري از نيازها در آينده را برآورده کند.
در چنين شرايطي ، خودروها، هواپيماها و ابزارهاي محاسبه در اين راه هر روز متحول مي شوند و اگر در اين بحبوحه ، از روشي جديد که به اين روند شتاب بخشد، خبري منتشر شود، توجه خاصي به آن خواهد شد. خبري که چندي پيش در نشريات معتبر علمي به چاپ رسيد، از اين دست بود.
چندي پيش گروهي از دانشمندان دانشگاه UCLA موفق به اختراع ليزر سيليکوني شدند تا به سوي رايانه هاي نوري گامي بلند برداشته شود.
امروزه با استفاده از خواص اين فلز توانسته ايم بيش از يک ميليارد ترانزيستور را روي يک چيپ الکترونيکي کوچک نصب کنيم و آن را به توليد انبوه برسانيم و با قيمت مناسب در بازار بفروشيم.
کاربردهاي وسيع اين عنصر باعث شده است پايه و بستري مناسب براي توليد هرگونه ساختار الکترونيکي به حساب آيد حتي براي ساخت ليزر، توانايي هاي سيليکون از يک سو و توانايي هاي ويژه ليزر از سوي ديگر ترکيب اين دو را به گامي بلند براي پيشرفت هاي فناوري تبديل مي کند.
در اين راه مشکل کوچکي وجود دارد. بر مبناي متون کتب درسي ، تهيه ليزر از سيليکون امکان پذير نيست. باوجود اين منع نظري ، هيچ وقت تلاشها براي انجام اين فرآيند غيرممکن متوقف نشد.
در ساليان گذشته ، تلاشها براي توليد اين ليزر از سوي محققان گوناگون بي نتيجه ماند. بسياري از آنها تلاش مي کردند با افزودن ناخالصي هايي به سيليکون يا استفاده از روشهاي پيچيده و ترکيبي به ساخت اين ليزر نايل شوند، اگرچه همه تلاشها ناکام ماند حتي اگر به موفقيت دست مي يافت به دليل روشهايي که در تهيه آن به کار رفته بود با ساختارهاي فناوري سيليکوني استاندارد ناسازگار مي ماند، بخصوص آن که اين روشها نور ليزر را تنها در طول موج خاصي توليد مي کرد که معمولا با طول موج موردنظر متفاوت بود.
تلاشهاي فراواني براي تهيه اين ليزر ادامه يافت ، به طوري که مي توان تهيه اين ليزر را هدف اصلي بيشتر موسسات تحقيقات ليزر در دهه گذشته دانست.
دکتر بهرام جلالي ، مدير تيم تحقيقاتي دانشگاه UCLA يکي از اين محققان است که مدرک کارشناسي خود را در رشته فيزيک دانشگاه ايالتي فلوريدا و کارشناسي ارشد و دکتري را در فيزيک کاربردي از دانشگاه کلمبيا اخذ کرده است.
او که تاکنون بيش از 200 اثر تحقيقي منتشر کرده ، عضو موسسه نانو سيتاي کاليفرنيا (CNST) است. او جايزه دريج گيت 20 را نيز دريافت کرده و در گروههاي علمي فراواني عضويت دارد.به دليل تلاشهاي گسترده و البته نافرجام گذشته ، وقتي گروهي از دانشمندان دانشگاه UCLA به سرپرستي دکتر بهرام جلالي ، چند سال گذشته اعلام کردند موفق به اختراع ليزر سيليکوني شده اند، توجه منابع معتبر علمي به آن جلب شد. بر مبناي اصول و مفاهيم مربوط به ليزر و سيليکوني ، علت اين که تاکنون نتوانسته ايم به ليزر سيليکوني دست پيدا کنيم ، به آنجا بازمي گردد که توليد ليزرهاي معمول که به ليزرهاي ديود معروف اند با تکيه بر انتقال سطح انرژي الکتريکي درون مواد صورت مي گيرد.
ليزرهايي که در پخش کننده هاي دي وي دي يا وي سي دي يا نشانگرهاي ليزري استفاده مي شود، از همين رويکرد استفاده مي کنند.
وقتي اين رويکرد در توليد ليزر استفاده مي شود، عنصر مورد استفاده بايد ساختار مستقيم الکترونيکي داشته باشد. direct electronic bands true ture نيروي لازم اين انتقال را تامين مي کند. ترکيبات نيمه رسانا از چنين باندي برخوردارند و به همين دليل ، ليزرهاي نيمه رسانا براحتي بر اين اساس توليد مي شوند.
متاسفانه سيليکون داراي باند غيرمستقيم است و به همين دليل ، ماده ديگري بايد نقش واسطه را براي انتقال الکترونيکي ايفا کند.
مشکل اصلي آنجاست که اين واسطه خود باعث جذب انرژي مي شود که بايد نور توليد کند. به گفته دکتر جلالي ، اين موقعيت شبيه نقل و انتقالات تجاري است. در يک حالت ، رابطه مستقيمي ميان خريدار و فروشنده وجود دارد و در حالت ديگر شخصي به عنوان دلال بين اين دو قرار مي گيرد و معامله بدون حضور اين واسطه امکانپذير نخواهد بود. متاسفانه اين واسطه ، بخشي از هزينه مورد نقل و انتقال را که درباره ليزرها همان انرژي است به خود اختصاص مي دهد. به زبان فني ، نقش اين واسطه و سوداگر را يک فونون (phonon) ايفا مي کند و اين ذره اي است که براي توصيف لرزشهاي اتمي به کار گرفته مي شود.
اين تيم تحقيقاتي از همين قانون ها براي توليد نور استفاده مي کردند. براساس گزارشي که دانشگاه UCLA در اين باره منتشر کرده است ، کشف اين ليزر کاربردهاي فراواني در حوزه هاي مختلف خواهد داشت ؛ مقوله هايي چون تشخيص بيوشيمي ، ايمني ارتباطات و... از اين دست است.
به دليل خواص ويژه اين نوع ليزر، طول موج نور توليد شده داراي بازه متفاوتي نسبت به ليزرهاي کلاسيک است و همين مساله ، سبب کاربردهاي فراوان آن خواهد شد. بويژه براي انجام عملياتي که در ميانه پنجره مادون قرمز طيف الکترومغناطيس تعريف مي شود.در اين ناحيه ، با اين که کاربردهاي فراواني قابل تعريف است ، اما تاکنون با کمک ليزرهاي موجود امکان تعريف عملکرد روي آنها ميسر نيست.
تفکيک هاي بيوشيمي در ناحيه مادون قرمز يعني جايي است که بيشترين جذب در آن ناحيه اتفاق مي افتد و نکته دوم ، کاربردهايي است که در ارتباطات بي سيم نوري خواهد داشت ؛ چرا که امکان برقراري اين ارتباطهاي نوري که سازگار با ساختارهاي فيبرهاي مرسوم هم هستند، با قيمت مناسب فراهم مي شود.
گذشته از تمام اين کاربردها، بسياري از دانشمندان علوم رايانه اي نسبت به اين اختراع واکنش نشان دادند و آن را گامي بزرگ به سوي رايانه هاي نوري دانسته اند. دکتر جلالي درباره نقش اين ليزر در آينده رايانه ها معتقد است که در دو بازه زماني مي توان اين تاثير را مطرح کرد.
در يک بازه زماني کوتاه مدت مي توان انتظار داشت از اين ليزر سليکوني براي سوييچ هاي الکترونيکي در مدارها استفاده کرد، تا بر محدوديت سرعت پردازشگرهاي رايج غلبه شود.
در آينده اي دورتر اتفاق متفاوتي رخ خواهد داد و ممکن است پردازشگرهاي نوري و بر مبناي اين ليزر ساخته شود و همين نکته است که مورد توجه جدي قرار دارد، اما رسيدن به اين نقطه ، پايان تحقيقات نخواهد بود. دکتر جلالي معتقد است گام بعدي در اين راه افزايش کارايي و منطبق کردن بيشتر خواص اين ليزر با کاربردهايي است که مورد نياز است.
در حال حاضر، اين ليزر تنها مي تواند پالسهايي را توليد کند و گام بعدي ، توليد پرتوي پيوسته نور ليزر خواهد بود. آن زمان ، ليزر سليکوني به طور رسمي افقهاي جديدي را در فناوري روشن خواهد کرد.
اگر روياي توليد ليزرهاي سيليکوني بتواند با روياي ديرينه توليد رايانه هاي نوري پيوند بزند بايد در انتظار رويدادي بي نظير در عرصه ارتباطات باشيم ؛ رويدادي که سرعت ارتباطات را به طرز شگفتي افزايش خواهد داد. بايد منتظر چنين روزي بود. هر چه باشد ما هنوز در دوره شکوفايي فناوري ارتباطات و در ميانه انقلابي قرار داريم که تمام شوون زندگي ما را تحت تاثير قرار خواهد داد.
-
یک شنبه 8 آذر 1388
5:11 AM
نظرات(0)
فيبر نوري
-
یک شنبه 8 آذر 1388
5:09 AM
نظرات(0)
تعيين ميزان روشنايي:
-
یک شنبه 8 آذر 1388
5:08 AM
نظرات(0)
حفاظت الکتريکی
-
یک شنبه 8 آذر 1388
5:08 AM
نظرات(0)
فيبر نوري چيست و چگونه کار ميکند؟
فيبرنوري چيست؟
• هسته _ هسته بخش مرکزي فيبر است که از شيشه ساخته شده و نور در اين قسمت سير ميکند. • لايه روکش _ واسطه شفافي که هسته مرکزي فيبر نوري را احاطه ميکند وباعث انعکاس نور به داخل هسته ميشود. • روکش محافظ _ روکشي پلاستيکي که فيبر نوري در برابر رطوبت و آسيب ديدن محافظت ميکند. صدها يا هزاران عدد از اين رشته هاي فيبر نوري بصورت بسته اي در کنار هم قرار داده ميشوند که به آن کابل نوري گويند. اين دسته از رشته هاي فيبر نوري با يک پوشش خارجي موسوم به ژاکت يا غلاف محافظت ميشوند. فيبرهاي نوري دو نوعند : 1. فيبرهاي نوري تک وجهي: اين نوع از فيبرها، هسته هاي کوچکي دارند ( قطري در حدود inch (4-) 10x 5/3 يا 9 ميکرون ) و ميتوانند نور ليزر مادون قرمز ( با طول موج 1300 تا 1550 نانومتر ) را درون خود هدايت کنند. 2. فيبرهاي نوري چند وجهي: اين نوع از فيبرها هسته هاي بزرگتري دارند ( قطري در حدود inch (3-) 10x 5/2 يا 5/62 ميکرون ) و نور مادون قرمز گسيل شده از ديودهاي نوري موسوم به LED ها را ( با طول موج 850 تا 1300 نانومتر ) درون خود هدايت ميکنند. برخي از فيبرهاي نوري از پلاستيک ساخته ميشوند. اين فيبرها هسته بزرگي ( با قطر 4 صدم inch يا يک ميليمتر ) دارند و نور مرئي قرمزي را که از LED ها گسيل ميشود ( و طول موجي برابر با 650 نانومتر دارد ) هدايت ميکنند. بياييد ببينيم طرز کار فيبر نوري چيست.
براي اين منظور ميتوانيد از يک آينه استفاده کنيد که در محل خميدگي راهرو قرار ميگيرد و نور را در جهت مناسب منحرف ميکند. اگر راهرو خيلي پيچ در پيچ باشد و خمهاي زيادي داشته باشد چه؟ ميتوانيد ديوارها را با آينه بپوشانيد و نور را به دام بيندازيد بطوريکه در طول راهرو از يک گوشه به گوشه ديگر بپرد. اين دقيقا همان چيزي است که در يک فيبرنوري اتفاق مي افتد. نور در يک کابل فيبرنوري، بر اساس قاعده اي موسوم به بازتابش داخلي، مرتبا بوسيله ديواره آينه پوش لايه اي که هسته را فراگرفته، به اين سو و آن سو پرش ميکند و در طول هسته پيش ميرود. از آنجا که لايه آينه پوش اطراف هسته هيچ نوري را جذب نميکند، موج نور ميتواند فواصل طولاني را طي کند. به هر حال، برخي از سيگنالهاي نوري در حين حرکت در طول فيبر، ضعيف ميشوند که علت عمده آن وجود برخي ناخالصيها داخل شيشه است. ميزان ضعيف شدن سيگنال به درجه خلوص شيشه بکار رفته در داخل فيبر و نيز طول موج نوري که درون فيبر سير ميکند بستگي دارد. سيستم ارتباط بوسيله فيبرنوري حالا فرض کنيد اين دو کشتي هر يک در گوشه اي از اقيانوسند و هزاران مايل فاصله دارند و در فاصله بين آنها يک سيستم ارتباطي فيبرنوري وجود دارد. سيستمهاي ارتباط بوسيله فيبرنوري، شامل اين قسمت هاست: • فرستنده: سيگنالهاي نور را توليد ميکند و به رمز در ميآورد. • فيبرنوري: سيگنالهاي نور را تا فواصل دور هدايت ميکند. • تقويت کننده نوري: ممکن است براي تقويت سيگنالهاي نوري لازم باشد. (براي ارسال سيگنال به فواصل خيلي دور) • گيرنده نوري: سيگنالهاي نور را دريافت و رمزگشائي مينمايد.
نقش فرستنده شبيه ملواني است که روي عرشه کشتي فرستنده پيام ايستاده و پيام را ارسال ميکند. فرستنده ابزار توليد نور را در فواصل زماني مناسب خاموش يا روشن ميکند. فرستنده درعمل به فيبر نوري متصل ميشود و حتي ممکن است داراي لنزي براي متمرکز کردن نور به داخل فيبر هم باشد. قدرت اشعه ليزر بيش از LED هاست اما با کم و زياد شدن دما شدت نورشان تغيير ميکند و گرانتر هم هستند. متداولترين طول موجهايي که استفاده ميشود عبارتند از: 850 نانومتر، 1300 نانومتر و 1550 نانومتر. (مادون قرمز و طول موجهاي نامرئي طيف). تقويت کننده نوري همانطور که قبلا هم به آن اشاره شد، نور حين عبور از فيبر ضعيف ميشود. (مخصوصا در فواصل طولاني بيش از نيم مايل يا حدود يک کيلومتر مثلا در کابلهاي زير دريا) بنابرين يک يا بيش از يک تقويت کننده نوري در طول کابل بسته ميشوند تا نور ضعيف شده را تقويت کنند. يک تقويت کننده نوري داراي فيبرهاي نوري با پوشش ويژه اي است. نور ضعيف شده پس از ورود به اين تقويت کننده تحت تاثير اين پوشش خاص و نيز نور ليزري که به اين پوشش تابيده ميشود تقويت ميشود. ملکولهاي موجود در اين پوشش ويژه با تابش ليزر به آنها، سيگنال نوري جديد و قوي توليد ميکنند که مشخصات آن مشابه نور ورودي به تقويت کننده است. درواقع تقويت کننده نوري يک آمپلي فاير ليزري براي نور ورودي به آن است. گيرنده نوري گيرنده نوري مشابه ملواني که روي عرشه کشتي گيرنده پيام بود عمل ميکند. اين گيرنده سيگنالهاي نوري ورودي را ميگيرد، رمزگشائي ميکند و سيگنالهاي الکتريکي مناسب را براي ارسال به کامپيوتر، تلويزيون يا تلفن کاربر توليد و به آنها ارسال مي نمايد. اين گيرنده براي دريافت و آشکارسازي نور ورودي از فتوسل يا فتوديود استفاده ميکند.
قسمت اول
هرجا که صحبت از سيستم هاي جديد مخابراتي، سيستم هاي تلويزيون کابلي و اينترنت باشد، در مورد فيبر نوري هم چيزهايي ميشنويد.
فيبرهاي نوري رشته هاي بلند و نازکي از شيشه بسيار خالصند که ضخامتي در حدود قطر موي انسان دارند. آنها در بسته هايي بنام کابلهاي نوري کنار هم قرار داده ميشوند و براي انتقال سيگنالهاي نوري در فواصل دور مورد استفاده قرار ميگيرند. از آنها همچنين براي عکسبرداري پزشکي و معاينه هاي فني در مهندسي مکانيک استفاده ميشود.
اگر با دقت به يک رشته فيبر نوري نگاه کنيد، مي بينيد که از قسمتهاي زير ساخته شده :
يک فيبر نوري چگونه نور را هدايت ميکند؟
فرض کنيد ميخواهيد يک باريکه نور را بطور مستقيم و در امتداد يک کريدور بتابانيد. نور براحتي در خطوط راست سير ميکند و مشکلي ازين جهت نيست. حال اگر کريدور مستقيم نباشد و در طول خود خميدگي داشته باشد چگونه نور را به انتهاي آن ميرسانيد؟
براي پي بردن به اينکه فيبرهاي نوري چگونه در سيستم هاي ارتباطي مورد استفاده قرار ميگيرند، اجازه دهيد نگاهي بياندازيم به فيلم يا سندي که مربوط به جنگ جهاني دوم است. دو کشتي نيروي دريايي را درنظر بگيريد که از کنار يکديگر عبور ميکنند و لازم است باهم ارتباط برقرار کنند درحالي که امکان استفاده از راديو وجود ندارد و يا دريا طوفاني است. کاپيتان يکي از کشتي ها پيامي را براي يک ملوان که روي عرشه است ميفرستد. ملوان آن پيام را به کد مورس ترجمه ميکند و از نورافکني ويژه که يک پنجره کرکره جلو آن است براي ارسال پيام به کشتي مقابل استفاده مينمايد. ملواني که در کشتي مقابل است اين پيام مورس را ميگيرد، ترجمه ميکند و به کاپيتان ميدهد. (ملوان کشتي دوم عکس عملي را انجام ميدهد که ملوان کشتي اول انجام داد.)
فرستنده
-
یک شنبه 8 آذر 1388
5:04 AM
نظرات(0)
تكنولوژي در خدمت معلم
جاستين پاركينسون - ترجمه ناصر گوهري
بعضي
ها آينده تدريس را به گونه اي تصور مي كنند كه كلاس ها به محيطي
مناسب جهت مشاركت فعال و بديهه گويي تبديل شده است. اين نوع كلاس
ها نياز به افزايش مهارت معلمان و شاگردان خواهد داشت. عده اي
ديگر اين كلاس ها را بسيار بغرنج خواهند يافت. در تصور آنها
جوانب غيرضروري باعث افزايش كار و زحمت آنها خواهد شد. در اين
ميان به نظر مي رسد كه دولت ها نيز طرفدار ترقي و بهبود كيفيت
تدريس هستند. به عنوان مثال از طرف دولت انگليس اعلام شده كه
قرار است تا سال ۲۰۰۶ مبلغ ۹۰۰ ميليون يورو براي ارتقاي تكنولوژي
اطلاعات و ارتباطات
(ICT)
هزينه شود. در اين ميان مبلغ ۲۵ ميليون
يورو صرف تبديل تخته هاي سفيد (وايت بورد)ها به صفحات نمايشي
خواهد شد كه مي توانند كامپيوتر، تصوير، صدا، فيلم و لينك هاي
اينترنتي را به هم ربط دهند. از همين حالا مي توانيد نامي براي
اين وايت بورد پيدا كنيد. با استفاده از اين روش جديد، كلاس درس
در كانون تكنولوژي قرار مي گيرد. در حالي كه زماني تنها وسيله
آموزشي، تخته سياه بود كه فقط امكان نوشتن را ايجاد مي كرد. اما
آيا اين تكنيك هاي جديد به واقع در امر يادگيري سودمند هستند؟
كريس دراگ
(Chris Drage)
معلم در شمال لندن بر اين باور است كه
تكنولوژي مي تواند بسيار سودمند باشد. اين معلم كه از سال ۱۹۸۳
درگير
ICT
است، مي گويد: سئوال اساسي كه معلمان قبل از شروع
تدريس بايد از خود بپرسند، اين است كه چگونه مي توان با استفاده
از
ICT
فرآيند تدريس را به نحو بهتري انجام داد. ما بايد
تكنولوژي را در خدمت معلمان قرار دهيم نه معلم را در خدمت
تكنولوژي. امروزه بسياري از مردم مزيت و روش استفاده از سرعت
بالاي كامپيوترها را نمي دانند. در گذشته تكنولوژي چندان قابل
اعتماد نبود و همين عامل باعث مي شد بسياري از معلمان نسبت به
استفاده از فناوري بي ميل باشند
.
تكنولوژي مي تواند
رابطه صميمي و اعتماد سنتي ميان معلم و شاگرد را برهم زند. با
اين وجود استفاده از تكنولوژي مزايايي دارد كه در كل آن را
سودمند مي نمايد. براي استفاده از روش هاي جديد بايد به تعداد
كافي كامپيوتر در دسترس باشد تا دانش آموزان بتوانند در امر
يادگيري مشاركت فعال داشته باشند. از طرف ديگر بايد آموزش هاي
لازم براي كسب مهارت توسط معلمان فراهم شود. در اين ميان معلمان
جوان تر اعتماد به نفس بيشتري دارند ولي معلمان مسن تر در تمام
دنيا به نوعي دنبال آن هستند كه از
ICT
استفاده نكنند. دليل آنها
عمدتاً اين است كه برخي اوقات كامپيوترها كار نمي كنند يا اينكه
پرينترها اغلب اوقات خراب مي شوند. بعضي از مردم چون اعتقاد
دارند كه تكنولوژي باعث ايجاد پيچيدگي و مشكل مي شود، از آن
استفاده نمي كنند. بايد براي معلمان دوره هاي كوتاه مدتي برگزار
شود تا با روش هاي استفاده از كامپيوتر در تدريس آشنا شوند. اين
دوره هاي مداوم اين امكان را فراهم مي كند كه معلمان مهارت لازم
را كسب كنند و به تدريج نسبت به روش هاي جديد اعتماد پيدا كنند
.
البته در اين دوره ها بعضاً معلماني هستند كه مربيان خود را تحت
تاثير قرار مي دهند. يكي از اين معلمان، درسي را كه قرار بود سر
كلاس ارائه دهد قبلاً
در مكان مناسب ديگري برگزار مي كرد و
دستيارش از نحوه تدريس فيلمبرداري مي كرد. اين فيلم، پس از تدوين
در كلاس براي بچه ها با استفاده از كامپيوتر پخش مي شد. در ضمن
پخش فيلم، معلم سئوالاتي از قبيل اينكه توپ به چه سمتي خواهد
رفت، مي پرسد. سپس ايده هايي درباره نيروهاي وارد برتوپ ارائه مي
كند. با استفاده از اين روش اين معلم، روشي ابتكاري در استفاده
از
ICT
ابداع كرده بود. البته توجه به اين نكته ضروري است كه
وقتي تنها يك تخته سياه در اختيار معلم باشد، چنين روشي غيرممكن
است. با وجودي كه وايت بوردها پيشرفت خوبي داشته اند اما آنها
تنها ابزار مدرن جهت استفاده از تكنولوژي نيستند. به نظر مي رسد
كه تا دو سال آينده اين امكان فراهم خواهد شد كه دانش آموزان
بتوانند از پشت نيمكت خود، ايده هايشان را در وايت بورد كلاس
پياده كنند.با وجود آنكه با استفاده از عوامل مختلف مي توان كلاس
را به محيطي پرفعل و انفعال تبديل كرد اما نبايد فراموش كرد كه
در كلاس درس، معلم بيشترين نقش و اهميت را داراست. دكتر براگ
درباره بهترين ايام تدريس خود مي گويد: در سال ۱۹۸۴ شش هفته
تدريس براي كودكان ۱۰ ساله داشتم و در اين روش، كودكان با
استفاده از كامپيوتر، فقط مشغول يك بازي بودند و اسم بازي جزيره
اسرارآميز نام داشت. البته اين بازي گرافيكي نبود و تنها از متن
نوشتاري استفاده مي شد. براي انجام بازي، دانش آموزان به گروه
هاي ۴ نفره تقسيم شدند. هر گروه تنها ۲۰ دقيقه زمان داشت كه در
جزيره بماند. تمام وقت كلاس براي بازي بچه ها در اين جزيره
اختصاص يافته بود. استفاده از اين روش روح تازه اي را در كالبد
دانش آموزان دميده بود، طوري كه پس از آن دانش آموزان داستان
هايي تخيلي از زمان در جزيره بودنشان نوشتند. تأثير اين روش روي
دانش آموزان به حدي بود كه باعث شد دانش آموزان بهترين نوشته
هايشان را درباره جزيره خلق كنند. در پس اين ۲۰ دقيقه بازي
كامپيوتري سعي شده بود كه علوم رياضيات، تكنولوژي، تاريخ و
جغرافي گنجانده شود. اين روش هم يكي از بهترين مثال هاي استفاده
از تكنولوژي در تدريس بود كه باعث افزايش فوق العاده يادگيري شد
.
اگر دانش آموزان را هنگام بازي، مدت زمان خاص در مقابل كامپيوتر
تنها رها مي كرديم قطعاً شكست حاصل مي شد و نتيجه اي مثبت به بار
نمي آورد. البته بعضي از تجارب و مهارت ها هستند كه بايد به طور
مستقيم كسب شوند و هيچ جايگزيني نمي تواند جاي تجارب بنيادي را
بگيرد. تمام روش هاي نوين براي بهبود و افزايش كارايي است نه به
عنوان جايگزيني براي روش هاي سنتي. صرف تماشاي ويدئو باعث بروز
خلاقيت نمي شود، اما استفاده از اين وسيله مي تواند در عملي
ساختن ايده هاي نوين موثر باشد
.
اگر معلمان امكانات لازم
را در اختيار داشته باشند مي توانند از روش هاي موثرتري در تدريس
بهره بگيرند و تنها در اين حالت است كه مي توانيم تكنولوژي را در
خدمت علم و تدريس و آموزش قرار دهيم
.
-
شنبه 7 آذر 1388
5:31 AM
نظرات(0)
در دسامبر2003 در ژنو اجلاس جهاني سران براي جامعه اطلاعاتي (wsis) با حضور دبير كل سازمان ملل تشكيل يافت. در اين اجلاس كوفي عنان اظهار داشت: "موضوعهاي مربوط به حاكميت بر اينترنت بسيار زياد و پيچيده است. اما علاقه مشترك همه جهانيان اين است كه امنيت اينترنت تضمين شود وقابل اعتماد باشد. براي حاكميت بر اينترنت بايد مدلهاي مشاركتي و دربرگيرنده همه ايجاد شود .اين محيط ارتباطي بايد در دسترس مردم جهان و پاسخگوي نيازهاي آنان باشد. برد وكشش كنوني آن بشدت ناعادلانه است واكثريت عظيم مردم جهان هنوز از آن بيبهرهاند".
امروزه فناوري اطلاعات به مدد فناوري ارتباطات فراگيرشده و جهان را دگرگون ساخته است. گسترش ارتباطات و تكنولوژي رايانهاي با همگرايي و وحدت اين دو فرايند پرتكاپو و پويا شتابي مضاعف يافته و جامعه اطلاعاتي حاصل اين همراهي است.
مهمترين تغييراتي كه اين فناوري در جهان بوجود آورده، بوسيله مارشال مك لوهان در يك عبارت خلاصه شده است و آن "تبديل جهان به يك دهكده جهاني" است. بدين معنا كه مردم نقاط مختلف در كشورهاي سراسر كره زمين به مثابه ساكنان يك دهكده امكان برقراري ارتباط با يكديگر و اطلاع از اخبار و رويدادهاي جهاني را دارند.
پيشرفتهاي حاصله در فناوريهاي ارتباطاتي و تكنولوژيهاي مخابراتي در تقاطع خود يك فرايند كلان آفريد كه از دل آن پديدهاي محيرالعقول بنام اينترنت بوجود آمد. ظهور اينترنت به عنوان يك ابزار جديد سريع و ارزان ارتباطي عرصههاي مختلف زندگي بشر را دچار دگرگوني كرد و از بسياري جهات معنا و مفهوم جديدي به ابعاد آن بخشيد. اينترنت با درنورديدن فاصلههاي زماني و مكاني جهان را براي همه به عرصه حضور تبديل كرد.
با اين مقدمه امروزه نقش اينترنت در زندگي اجتماعي و در عرصههاي علمي و فني، انكارناپذير بوده و در برنامهريزيهاي توسعه اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي جايگاه ويژهاي به فناوري اطلاعات و ارتباطات داده ميشود، استفاده از تكنولوژي ارتباطات و اطلاعات و در راس آن اينترنت، موجب كاهش فاصله طبقاتي شده و در فضاي مجازي پايگاه اجتماعي جديد به كاربران اعطا ميكند و حتي تفاوتهاي جنسيتي را نيز كاهش ميدهد(مرتن و لازارسفلد). افزايش توانايي اعمال قدرت (تيم جردن) ، همگنسازي سليقهها، نزديكي خواستها و انتظارات افراد (ژان كازنو)، افزايش مشاركت اجتماعي (ژان استوتزل)، گذران اوقات فراغت و ورود مفاهيم جديد در زندگي روزمره (دانيل بل)، امكان برقراري سريع ارتباط، اطلاع از اخبار و رويدادهاي جهاني (مك لوهان )، تبادل فرهنگي، دستيابي سريع به يافته هاي علمي جديد، كاهش هزينه هاي ارتباطي ،آزادي در تبادل اطلاعات ، افزايش ميزان آگاهي عمومي و ... از مزاياي عمده و كاركردهاي قابل توجه گسترش استفاده از ارتباطات اينترنتي بشمار ميروند.
آمار و ارقام نشان ميدهد كه طي چند سال اخير تعداد استفاده كنندگان از شبكه اينترنت در كشورهاي مختلف كسترش فوقالعادهاي يافته بطوريكه اين رقم در سه سال اخير در تركيه به بيش از10 برابر يعني حدود 5 ميليون نفر رسيده است. همين آمار نشان ميدهد كه ايران از نظر ميزان بهرهمندي از اينترنت در بين178 كشور جهان رتبه هشتاد و هفتم را دارد كه بر اساس طبقهبندي اتحاديه جهاني مخابرات جزو كشورهاي متوسط بشمار ميرود.
بر اين اساس به برخي از نتايج مطالعاتي كه در ارتباط با جايگاه اينترنت در زندگي و گسترش آن در جامعه انجام گرفته اشاره ميگردد:
- تحقيقي توسط سميه كارگرنژاد (1383) در ميان دانشجويان پزشكي اروميه به روش پيمايشي انجام گرفته است. نتايج اين تحقيق نشان ميدهد كه 4/56 درصد دانشجويان با اينترنت آشنايي ندارند و يا اصلاّ كار نميكنند و حدود 4/54 درصد را دختران شامل ميشوند و 3/26 درصد از دانشجويان داراي كامبيوتر شخصي هستند.
- تحقيق ديگر كه توسط سازمان ملي جوانان انجام گرفته نشان ميدهد كه تعداد كاربران اينترنتي در ايران در سال 1381 حدود 2/3 ميليون نفر ميباشد كه پيشبيني ميشود اين تعداد با توجه به افزايش نفوذ اينترنت در ايران به 15 ميليون نفر برسد. براساس نتايج اين مطالعه بيش از 35 درصد استفاده كنندگان از اينترنت را قشر جوان تشكيل ميدهند و ميانگين وقت صرف شده براي استفاده اينترنت 52 دقيقه در هفته بوده است.
- مطالعهاي ديگر توسط خانم تهمينه شاوردي پژوهشگر پژوهشكده علوم انساني جهاد دانشگاهي با عنوان بررسي ميزان و نحوه استفاده از اينترنت در ميان دانشآموزان دبيرستاني شهر تهران انجام گرفته است. بر اساس نتايج اوليه اين بررسي به طور متوسط 200 كاربر به طور شبانهروزي در اتاق گفتوگو حضور دارند. اهداف اين مطالعه آگاهي به ويژگيهاي فردي-اجتماعي و خانوادگي كاربران اينترنت ميزان و زمان استفاده كاربران اينترنت نحوه استفاده كاربران اينترنت و ميزان وابستگي به اينترنت در ميان كاربران ميباشند كه به روش پيمايشي با استفاده از برسشنامه صورت ميگيرد و تعداد نمونه آن 240 نفر است .
- مطالعهاي ديگر در كشور تركيه نشان ميدهد كه تعداد استفاده كنندگان از اينترنت در تركيه طي دوره 2002-1999 ميلادي از450 هزار نفر به 9/4 ميليون نفر افزايش يافته است و حدود 7درصد جمعيت تركيه از اينترنت استفاده مي كنند ميزان رايانههاي شخصي در دست مردم 45در هزار و بيشتر استفاده كنندگان را جوانان و 73 درصد را مردان تشكيل ميدهند.
همانطور كه ملاحظه گرديد اينترنت امروزه ميرود كه جايگاه ويژهاي در ساختار زندگي خانوادهها پيدا كند و كامپيوتر بعنوان تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات همانند تلويزيون بعنوان يك وسيله اما با كاركردي متفاوتتر، متنوعتر و تخصصيتر وارد خانه شده و عرصه زندگي اجتماعي را دچار تغيير و تحول نموده و روابط اجتماعي جديدي با ويژگيهاي نوين در جامعه حاكم ميسازد.
در كشور ما نيز در چند سال اخير استفاده از اينترنت گسترش چشمگيري يافته و هم اكنون در بسياري از خانوادهها، سازمانها و شركتهاي خصوصي در دسترس عمومي قرار گرفته و مورد استفاده قرار ميگيرد. طي5-4 سال اخير تعداد موسسات ارائه دهنده خدمات اينترنتي افزايش قابل توجهي داشته و به بيش از15 برابر رسيده است. كافينتها در نقاط مختلف شهر توسعه يافته و روز بروز توسعه مييابند و جوانان بخشي از نيازهاي ارتباطي خود را از طريق كافينتها برآورده ميكنند. در بسياري از خانوادهها كامپيوتر مورد استفاده قرار ميگيرد و بسياري ديگر به جهت ضرورتي كه بوجود آمده در صدد تهيه آن هستند.
با در نظر گرفتن اهميت اينترنت و استفاده از آن در زندگي امروز و ورود آن به خانهها و با توجه به نيازي كه در عرصه زندگي اجتماعي بوجود آمده، ميزان آگاهي مردم از اينترنت وكاركردهاي آن و همچنين نگرشها و تمايلات و سوگيريها در مورد اينترنت بعنوان مسائل اساسي در جامعه شهري بشمار ميروند كه اين سوگيريها و نگرشها با توجه به ويژگيهاي فرهنگي حاكم بر جامعه ما، قابل تامل به نظر ميرسد.
-
شنبه 7 آذر 1388
5:15 AM
نظرات(0)
حيدر اميران
اندازه گيري عملكرد كاري بسيار سخت و پيچيـده است و بي توجهي به مضمون آن مي تواند مشكلاتي را به وجود آورد.
يكي از محورهاي مهم در مبحث اندازه گيري عملكرد فراهم آوردن زمينه هاي فرهنگي لازم براي اين مهم است.
اندازه گيري عملكرد به هيچ وجه نبايد امنيت شغلي افراد را به هم بزند كه در آن صورت كل سيستم اندازه گيري را با مشكل مواجه خواهد ساخت.
اندازه گيري عملكرد، عملكردهاي مختلف در صحنه كسب و كار نظير واحدها، فرايندها، افراد، مشتريان و يا پيمانكاران را دربرمي گيرد.
يكي از مسئوليتهاي اصلي مديريت هر سازمان پرداختن به اندازه گيري عملكرد در واحدهاست.
1 - مقدمه
امــروزه،انـدازه گيري به عنوان يكي از پايه اي ترين مبناي علوم مختلف در عرصه دستاوردهاي بشري درآمده است. بي شك، علم از زماني آغاز مي شود كه اندازه گيري پابه ميدان مي گذارد.
شايد بتوان يكي از مولفه هاي اصلي پيشرفته بودن جــوامع را هميــن جنبش انـدازه گيري دانست. در اين ميان، اندازه گيري عملكرد (PERFORMANCE MEASUREMENT) خود به عنوان يك موضوع عمومي، عملكردهاي مختلف موجود در صحنه كسب و كار را شامل مي شود. عملكردهايي كه هم مربوط به سازمان و هم مربوط به واحدها، فرايندها، افراد، مشتريان و يا پيمانكاران آن است.
از آنجا كه اندازه گيري عملكرد به عنوان چراغ راه و هدايت گر كليه فعاليتهاي مديريتي مطرح است و رشد و توسعه پايدار سازمانها و موسسات كشور و پيامد آن يعني رشد اقتصاد ملي مرهون سنجش، اندازه گيري، تجزيه وتحليل، مقايسه و انجام اقدامات لازم و ضــروري در ايــن زمينــه است، مبحث اندازه گيري عملكرد روز به روز از اهميت بسيار زيادي برخوردار شده است.
دراين ميان، اندازه گيري عملكرد شركتها، فرايندها، واحدها و پرسنل آنقدر اهميت دارد كه به زعم ما شايد يكي از وظايف و مسئوليتهاي اصلي مديريت هر سازمان پرداختن به اين موضوع بسيار مهم است.
اما، به راستي اندازه گيري عملكرد را بايد چگونه انجام داد؟ آيا انجام اين كار آسان است؟ آيا مي توان شاخصهاي اندازه گيري عملكرد را در كمترين زمان ممكن شناسايي و تعيين و نسبت به انجــام آن همـت گمــارد؟ به نظر مي رسد يكي از موضوعهاي مهمي كه شركتهاي ايراني بايد در راستاي رشد و توسعه خــود انجـام بدهند، توجه تام به موضوع اندازه گيري عملكرد است، اما انجام اين كار چگونه ممكن است؟
برگزاري اولين سمينار اندازه گيري عملكرد كه در سال 1381 و به همت سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران و دانشگاه تهران برگزار شد، انگيزه اي بود براي نويسنده كه بــراســاس تجارب حاصله در اجراي پروژه هاي اندازه گيري عملكرد در شركتهاي ايراني ديدگاههاي خود را درمورد اين موضوع بسيار مهم مطرح سازد.
2 - ملاحظات اصلي و مقدماتي
اصولاً در هر برنامه اندازه گيري عملكرد حداقـل با مفاهيم اصلي و پايه اي زير مواجه مي شويم كه توجه به آنها بسيار راهگشا خواهدبود:
2-1 - هدف از پروژه اندازه گيري عملكرد: يكي از مفاهيم بنيادين در اندازه گيري عملكرد، تبيين هدف و منظور از انجام اين كار است. پاسخ بــه اين سوال كه چرا و با چه هدفي اندازه گيري عملكرد بايد انجام شود، بسيار مهم و تعيين كننده است. در اين مورد نقش مديريت ارشد به عنوان مشتري اصلي اين پروژه حساس و مهم است، از اين رو، تبيين دقيق هدف و منظور از اجراي پروژه اندازه گيري عملكرد توسط مديريت ارشد حائزاهميت است.
2-2 - دامنه شمول پروژه: در اين مورد از ابتداي پروژه با يك سوال اصلي زير مواجه هستيم:
- آيا اندازه گيري عملكرد بايد در كل شركت انجام شود و يا بايد در بخشي از آن به عنوان پايلوت (PILOT) اجرا شود؟
باتوجه به تجارب حاصله بايد گفت احتمالاً اجراي اين پروژه در مقياس كوچكتر مناسب تر به نظر مي رسد، اما به هرحال تعيين دامنه شمول پروژه واقعاً به شرايط مربوطه ازجمله عواملي مثل زمان و مكان شركت ارتباط دارد.
2-3 -فرايندگرايي يا واحدگرايي: يكي از نكات مهم ديگر در مبحث اندازه گيري عملكرد تبيين و تـدقيق درمورد اين موضوع است كه آيا اندازه گيري عملكرد در پي سنجش عملكرد فرايندها است و يا واحدهاي سازماني. زيرا توجه به هريك از اين موضوعها بسيار مهم و تعيين كننده است كه بايد از ابتداي پروژه به آن توجه كرده و براي آن تعريف و برنامه اي مشخص داشت.
البته برخي از سازمانها، از همان ابتدا درپي اندازه گيري عملكرد افراد هستند كه انجام اين مهم به خصوص باتوجه به شرايط واقعي موجود در اغلب شركتهاي ايراني - دولتي و يا خصوصي - غيرممكن مي نمايد. به خصوص آنكه هنوز شرايط فرهنگي و نيز اطلاعات موردنياز براي انجام اين مهم فراهم نيست و لذا مي توان آن را به شرح بندهاي زير مطرح ساخت.
اين ملاحظات را مي توان به شرح زير براساس مراحل مندرج در شكل شماره دو معرفي كرد:
مرحله اول - شناسايي شاخصهاي اندازه گيري عملكرد: در اين مورد توجه به موضوعات زير مهم و حياتي است:
1 - آماده سازي و توجيه شركت و واحدهاي سازماني درمورد اهداف اجراي پروژه؛
2 - انجام فعاليتها و اقدامات تبليغاتي و ترويجي همزمان با آغاز فعاليتهاي مرحله اول و استمرار آن در ساير مراحل؛
3 - تهيه و توليد انواع وسايل آموزشي و كمك آموزشي مناسب براي ترويج موضوع؛
4 - برگزاري جلسات و برنامه هاي توجيهي - آموزشي پيرامون موضوع؛
5 - مشاركت هرچه بيشتر واحدهاي تحت پوشش در اين فاز؛
6 - آموزش دقيق گروههاي مسئول شناسايي شاخصها؛
7 - برنامه ريزي و زمانبندي دقيق پروژه؛
8 - تعيين معيارها و شاخصهاي اندازه گيري ميزان پيشرفت پروژه؛
9 - طراحي و تدوين سيستم گزارش دهي مناسب؛
10 - تشكيل گروه نظارت عالي براي اجراي پروژه؛
11 - شناسايي و تعيين نرم افزارهاي مرتبط با موضوع تامين آنها؛
12 - دسته بندي شاخصها و تعيين آن دسته از شاخصهايي كه امكان اندازه گيري آنها وجود دارد؛
13 - بررسي امكان استفاده از نيروهاي پيمانكار (OUTSOURCING) براي شناسايي شاخصها و پيشنهاد آنها به واحدهاي سازماني تحت پوشش؛
14 - انتخاب شاخصهايي كه اطلاعات آنها در سطح شركت توليد مي شود.
مرحله دوم - مدل سازي و فرموله كردن شاخصها: در اين مورد ملاحظات زير بايد مدنظر قرار بگيرد:
- طراحي و تدوين يك مدل منطقي - رياضي براي يكپارچه كردن شاخصهاي متنوع شناسايي شده؛
- تعيين و شناسايي مبناهاي (BENCHMARK) موردنياز؛
- تشكيل گروههاي ارزيابي كننده و آموزش دقيق آنها؛
- طراحي و تدوين كليه روشها و مستندات مرتبط و موردنياز براي اجراي مدل؛
- تعيين و شناسايي روشهاي تست مدل؛
- انتخاب واحدهاي سازماني پايلوت براساس معيارهاي ازپيش تعيين شده؛
- آماده سازي و توجيه واحدهاي پايلوت براي اجراي مدل طراحي شده در آنها.
مرحله سوم - اجراي مدل طراحي شده در واحدهاي PILOT و شركت: ملاحظات زير در اين مرحله تعيين كننده است:
1 - اجراي مدل با همكاري و مشاركت واحدهاي پايلوت؛
2 - بررسي زمينه هاي اجراي شاخصهايي كه اطلاعات آنها فعلاً در شركت يا واحدهاي پايلوت توليد نمي شود؛
3 - نظارت گروهي ويژه، بر نحوه كار گروه ارزيابان و شناسايي و تعيين فرصتهاي بهبود در اين نوع ارزيابيها؛
4 - بررسي نتايج حاصله با نمايندگان واحدهاي پايلوت و محرمانه تلقي كردن نتايج اين مرحله؛
5 - انتخاب دقيق و صحيح افرادي كه بايد واحد پايلوت را براساس مدل طراحي شده ارزيابي كنند؛
6 - آماده سازي كليه واحدهايي كه بايد در مرحله بعد عملكرد آنها براساس مدل طراحي شده ارزيابي شود.
مرحله چهارم - اجراي نهايي مدل در واحدهاي شركت: كه مي توان به ملاحظات زير در اين مورد اشاره كرد:
- برگزاري جلسات توجيهي براي نمايندگان واحدهايي كه مدل بايد در آنها اجرا شود؛
- تعيين گروهي ويژه براي نظارت بر عملكرد گروه ارزيابان؛
- طراحي و تدوين آيين نامه ارزيابي و انتخاب ارزيابان مدل و تعيين معيارهاي اين ارزيابي؛
- تدوين نهايي نحوه و مراحل جمع آوري اطلاعات و تهيه گزارشهاي مربوطه؛
- بررسي امكان استفاده از نيروهاي پيمانكاري براي انجام اين ارزيابيها.
مرحلــه پنجــم - كـامپيـوتري كردن مدل اندازه گيري عملكرد: برخي از ملاحظات در اين مورد عبارتست از:
1 - مجزا (SINGLE) يا يكپارچه بودن (INTEGRATED) سيستم؛
2 - معيارها و زبان برنامه نويسي؛
3 - چگونگي برنامه نويسي و طراحي سيستم؛
4 - چگونگي تهيه و تدوين سيستم؛
5 - چگونگي اجرا و كنترل سيستم؛
6 - نحوه ارتباط سيستم با ساير سيستم هاي موجود؛
7 - ارزيابي و كنترل نتايج حاصله.
2-4 - ساير ملاحظات: ساير ملاحظات مرتبط با اندازه گيري عملكرد يكي از نكات مهم در اين زمينه توجه به ويژگي شاخصها و معيارهاي انتخاب شده است. در اين مورد شاخصهاي مورداستفاده براي اندازه گيري عملكرد بايد حداقل داراي ويژگيها و مشخصات زير باشد:
الف - خاص و معين باشد: يعني شاخص، شاخص اندازه گيري عملكرد واحد موردبررسي (شركت، فرايند، واحد و فرد) بوده و اختصاص به آن داشته باشد. مثلاً شاخص افزايش يا كاهش توليد اساساً ارتباطي با عملكرد واحد كنترل كيفيت ندارد، بنابراين، نمي تواند به عنوان شاخص اين واحد تلقي شود.
ب - قابل اندازه گيري باشد: هر شاخصي كه شناسايي مي شود بايد قابل اندازه گيري و سنجش بــاشد و چنانچه نتوان شاخص را اندازه گيري كرد عملاً نمي توان از آن استفاده كرد. مثلاً ممكن است شاخص روحيه كاركنان را نتوان اندازه گيري كرد، ولي مي توان نرخ ضايعات توليد را موردسنجش قرار داد.
ج - قابـل حصــول و دست يـافتني باشد: هدف گذاري براي شاخص بايد قابل حصول و دست يافتني باشد، ازاين رو در هدف گذاري براي هر شاخص بايستي توجه داشت كه اهداف تعيين شده قابل حصول باشند. مثلاً ممكن است نتوان ضايعات توليد را از 50% به صفر رساند ولي امكان حصول به 4% ضايعات عملي و امكانپذير است.
د - واقعي و حقيقي باشد: شاخصها بايد با ماموريتها، وظايف واحدها و فرايندها مرتبط باشند. ازسوي ديگر در شناسايي شاخصها لزوماً تعداد و كميت آنها مهم نيست بلكه كيفيت شاخصها نكته بسيار مهمي است كه بايد به آن توجه داشت.
ه - داراي محدوده زماني معيني باشد: هر شاخص بايد در يك محدوده يا بازده زماني موردسنجش و ارزيابي قرار بگيرد. در اين ميان تعيين محدوده زماني شاخصها به عوامل متعددي مثل نوع و ماهيت شاخص، ارتباط آن با ساير شاخصها به وجود يا عدم وجود اطلاعات موردنياز، فواصل جمع آوري و استخراج داده ها و اطلاعات موردنياز و... ارتباط دارد.
و - وجود اطلاعات موردنياز براي سنجش و اندازه گيري شاخصها: هر شاخص زماني مفيد و مطلوب است كه اطلاعات و داده هاي موردنياز براي سنجش و اندازه گيري آنها دراختيار باشد. از اين رو هر شاخص حتي اگر كامل، مناسب و فرموله باشد چنانچه اطلاعات لازم براي سنجش آن دردسترس نباشد عملاً ازنظر ما كيفيت لازم براي استفاده و كاربرد را نخواهد داشت.
2-5 - نوع - (ماهيت) و جنس شاخصها: در اين مقاله ما شاخصها را از نوع، ماهيت و يا جنس متفاوت ديده ايم.
هر شاخص مي تواند ازنظر نوع و ماهيت در چهار دسته كارآيي، اثربخشي، بهره وري و سودآوري و ازنظر جنس به دسته هايي مثل كيفيت، هزينه، زمان، تحويل، انعطاف پذيري، درصد، عدد، نسبت و... تقسيم شود.
2-6 - برخــي از مشكلات مــربــوط بـه اندازه گيري عملكرد: ذيلاً براي آشنايي خوانندگان محترم مي توان به برخي از مسايل و مشكلات موجود در اين زمينه اشاره كرد:
الف - فقدان معيارهاي متوازن و هماهنگ و سازگار با هم كه خوب فرموله نشده و يا فاقد ويژگيهاي مندرج در بند 2-4 هستند؛
ب - عدم دقت در تدوين شاخصها و درنتيجه ازبين رفتــن كــارايي شاخصها و سيستم اندازه گيري عملكرد؛
ج - فقدان هريك از ويژگيهاي زير:
- عدم تمايل قلبي مديران و فقدان مشاركت جدي آنها در اين برنامه ها؛
- وجود اختلاف بين افراد مسئول اندازه گيري عملكرد در تفسير و استراتژي هاي سازمان؛
- عدم استفاده از روشهاي مناسب و قابل قبول براي اندازه گيري عملكرد؛
- عدم وجود و يا جمع آوري اطلاعات دقيق و قابل اعتماد؛
- تحميلي بودن شاخصهــا و روشهــاي انـدازه گيري عملكرد.
د - عدم وجود مغايرت بين شاخصهاي اصلي موفقيت سازمان و معيارهاي اندازه گيري عملكرد انتخاب شده؛
ه - اهميت دادن به معيارهاي غيرمالي؛
و - عدم وجود زبان مشترك بين اعضاي تيم اندازه گيري عملكرد؛
ز - تاكيد بر شناسايي و اجراي شاخصهاي اندازه گيري عملكرد از بالا به پايين (تحميلي بودن شاخصها)؛
ح - شكست برخي از پروژه ها در زمان اجرا به دلايل زير:
- روش اجراي پروژه؛
- نامشخص بودن فايل به اهداف تعيين شده براي پروژه؛
- عدم توجه به جنبه هاي رفتاري افراد مرتبط با اين شاخصها؛
- تاثير اندك نتيجه اندازه گيري عملكرد بر روي عملكرد سازمان.
2-7 - برخي از عوامـل موفقيت پروژه هاي اندازه گيري: توجه به برخي از ملاحظات زير در موفقيت پروژه اندازه گيري عملكرد موثر است:
الف - شناسايي كل فرايند كنترل سازمان با اين باور كه اجراي سيستم اندازه گيري عملكرد از خود اندازه گيري عملكرد مهمتر است.
ب - معيارهاي اندازه گيري عملكرد بايد به جاي توجه به تاثيرات جزيي، تاحدود زيادي
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
11:44 AM
نظرات(0)
موضوعات اصلي



